“Uiteindelijk is het heel simpel – we zijn allemaal mensen”

De Nederlandse Hanaâ is arts en volgt op dit moment de master Public Health aan de London School of Hygiene & Tropical Medicine. In de kerstvakantie van 2016 was Hanaâ tien dagen op Lesbos, om daar in verschillende vluchtelingenkampen medische hulp te bieden.

Van Facebook naar Lesbos

“Elke keer als ik mijn Facebook opende, kwamen er berichten over de Syrische oorlog in mijn tijdlijn. Ik voelde me machteloos, boos en verdrietig over zoveel ellende. En toen kwam Stichting Bootvluchteling op mijn pad  – een organisatie die praktische hulp biedt aan vluchtelingen op verschillende Griekse eilanden.” Met hen ging Hanaâ op medische missie.

Ze bezocht verschillende plekken, waar vluchtelingen onderdak krijgen. “Er was veel verschil tussen de plekken. Zo was ik in Moria, Kara Tepe en een opvang-hotel van Caritas [voor enkelen van de meest kwetsbare vluchtelingen, red.]. Het Moria-kamp is verschrikkelijk: rotsachtig en mensonterend. Daar is het niet veilig en in de winter hartstikke koud. Mensen slapen in tentjes in de sneeuw. Wintertenen – die kunnen afsterven, red. – kwamen daar veel voor.”

“Veel vrouwen proberen zwanger te raken, als ze in zo’n kamp terecht komen.”

Het is dan ook niet verwonderlijk, dat veel vrouwen zwanger proberen te raken, als ze in zo’n kamp terecht komen. “Dan hoor je bij de kwetsbare groep en kom je eerder op een veilige plek. Op Caritas heb je bijvoorbeeld een eigen hotelkamer, goed eten en een veilige plek voor je kinderen om te spelen.”

In de andere kampen is de populatie heel divers. “Mensen uit allerlei landen, van allerlei leeftijden en achtergronden. Jonge gezinnen met kinderen, leeftijdsgenoten – heel gemixt. Mensen die in staat waren de reis naar Griekenland te maken.”

De Nederlandse arts Hanaâ  ging naar Lesbos op medische missie. 

Bijzondere ontmoetingen

De werkzaamheden als arts zijn Hanaâ heel dierbaar. “Je hebt de mogelijkheid om echt contact met mensen te maken. Patiënten tonen hun kwetsbaarheid in jouw kantoor. Zo kwam ik op Lesbos veel psychische problemen tegen – geen wonder gezien de omstandigheden en wat deze mensen allemaal hebben meegemaakt.”

“Tijdens mijn werkzaamheden op Lesbos kregen de gebeurtenissen uit het nieuws een gezicht, een stem.”

Daarbij was er de confrontatie met beelden die Hanaâ kende uit het nieuws. “Bijvoorbeeld de bekende foto van een verdronken peuter, die op het strand was aangespoeld. Op Lesbos kregen we een gezin in onze kliniek, die een vergelijkbaar verhaal hadden. Zij vertelden dat ze een van hun kinderen hadden verloren, omdat die uit de boot was gevallen en de mensenhandelaar niet wilde omdraaien. Dan krijgt het nieuws opeens een gezicht, een stem.”

Ook de nachtelijke ondersteuning aan een jonge man, zal de arts niet snel vergeten. “De politie maakte melding dat er iemand alleen bovenop een berg zat. Het bleek om een jongen te gaan met een paniekaanval. Hij had zijn hele familie verloren en was intens verdrietig. Met behulp van Google Translate probeerden we hem gerust te stellen.” Een dag later kwam voor hem hoopgevend nieuws: hij mocht verder reizen. “Ik denk nog vaak aan hem en vraag me af hoe het nu met hem gaat.”

Behoefte aan een veilige plek

De manier waarop we in het Westen over gevluchte medemensen praten, zit Hanaâ dwars. “Gelukzoekers wordt er dan gezegd. Zijn we dat niet allemaal? Maar dit zijn mensen die veiligheid, eten en onderdak zoeken. Het doet pijn dat we zo dichtbij in Europa niet goed voor elkaar kunnen zorgen.”

“Als arts kan ik pijnstillers voorschrijven, maar het echte medicijn is een veilige plek.”

“Van de psycholoog uit het traumateam heb ik geleerd dat de eerste stap bij traumaverwerking stabiliteit is. Maar die is er vaak nog helemaal niet. Patiënten somden al hun klachten op en vroegen ‘Dokter, wat heb ik?’ ‘Het probleem is dat je nog in dit kamp bent’, dacht ik dan. Als arts kan ik dan wat pijnstillers voorschrijven, maar het echte medicijn zou een veilige plek zijn.”

Mensen met veerkracht

Er zijn ook lichtpuntjes. “Ik ben enorm geraakt door de positieve inzet van allerlei organisaties en vrijwilligers. Ik heb ook gezien hoe hard de Grieken werken, om te bieden wat ze kunnen. Dat is heel belangrijk werk: dat er mensen zijn die luisteren, die om je geven – als je denkt dat er niemand meer naar je omkijkt. En ik ben onder de indruk van de veerkracht van de patiënten die ik heb ontmoet.  De mensen die wij vluchtelingen noemen. Dat zij zoveel hebben meegemaakt en nog steeds positief kunnen zijn.”

“Mensen hebben recht op waardigheid, op onderdak.”

Hanaâ is er stellig in. “Uiteindelijk is het heel simpel – we zijn allemaal mensen. Wat de ideale politieke situatie zou zijn, weet ik niet. Maar ik weet wel dat mensen recht hebben op waardigheid, op onderdak. Sommige mensen zitten al twee jaar in zulke vluchtelingenkampen – zonder scholen, zonder vaccinaties. Dan ligt je leven stil. Dat kan gewoon niet. Dat is mensonwaardig. Als je vlucht voor een oorlog, heb je recht op een veilige plek.”


ABONNEER JE OP REFUTALES D.M.V. E-MAIL

Voer je e-mailadres in om je in te schrijven op deze blog en e-mailmeldingen te ontvangen van nieuwe berichten.

Related Posts