De maaltijden vulden onze magen niet, dus kregen we drie keer per dag een grote schep boter

Syrian refugee scientists holding hands after attending an integration course in their refugee camp

Architect Sara* en computeringenieur Saïd* huwden vlak voor ze Syrïe ontvluchtten. Ze kregen asiel en wonen in een klein maar gezellig Belgisch appartementje. Hij is ingeschreven in de Master ‘computer science’, zij in een intensieve cursus Nederlands.  Ze verwelkomden ons in hun woning, waar ze vertelden over de erbarmelijke levensomstandigheden in Belgische vluchtelingenkampen.

Belgisch vluchtelingenkamp

Voeding

Sara* haalt haar schouders op. ‘We hadden vaak honger. Als we wat geld over hadden, kochten we chocolade. Ik zou liever pasta hebben gegeten, maar we konden niet koken in het kamp.’

‘De organisatie wist dat de maaltijden onze magen niet vulden, dus kregen we drie keer per dag een dikke schep boter’

Haar echtgenoot pikt in: ‘Het eten dat we voorgeschoteld kregen, was absoluut niet lekker. Het was ook maar net genoeg voor een vrouw, zeker niet voor een man. De organisatie wist dat de maaltijden onze magen niet vulden, dus kregen we drie keer per dag een dikke schep boter. Het was afschuwelijk. Sara werd hier ziek van. Ze is naar een dokter moeten gaan die haar adviseerde om van dieet te veranderen, maar dat stond de kampleiding niet toe.’

'Sara is naar een dokter moeten gaan die haar adviseerde om van dieet te veranderen, maar dat stond de kampleiding niet toe'

Cultuurclash

Sara gaat dieper in op de levensomstandigheden in het onthaalkamp, waar ze een jaar hebben vertoefd: ‘De cultuurclash was enorm. We leefden met ontzettend veel in één complex. Ik wil best omgaan met andere nationaliteiten, maar trop is te veel. In het begin werd ik zelfs gescheiden van mijn man! Ik werd in een slaapzaal bij enkele vrouwen ingedeeld, hij bij enkele mannen. Ik heb daar de schrik van mijn leven beleefd! In het midden van de nacht begonnen mijn kamergenotes hun lichamen met olie te beschilderen. Ik had geen flauw idee wat er gaande was, en deed alsof ik sliep. Ze hebben mij nooit enige uitleg gegeven.’ Ze kijkt geschokt naar haar echtgenoot, die vergoelijkend lacht.

'In het midden van de nacht begonnen mijn kamergenotes hun lichamen met olie te beschilderen. Ik had geen flauw idee wat er gaande was, en deed alsof ik sliep'

Na een poosje vervolgt ze: ‘Een maand later kwam er een tweepersoonskamertje vrij, waarin Saïd en ik onze intrek namen. Er stonden twee kleine bedden en een kastje, verder niets. We hadden niet eens een frigo, maar wel elkaar. Rust was ons nog steeds niet gegund. Ik zou veel anekdotes kunnen geven.’ (Denkt na) ‘Onze buurman luisterde ‘s nacht bijvoorbeeld naar … een soort luide muziek. We hebben hierover geklaagd, maar niemand bleek iets te kunnen doen. Er waren ook veel gevechten. Bepaalde groepen wilden bewijzen dat ze sterker waren dan andere. Wij wilden hier niets mee te maken hebben, dus kwamen ons kamertje amper uit.’

Saïd* knikt instemmend: ‘Sommigen willen hun levensstijl aan anderen opdringen. Dat is niet goed. Er zou een zekere ordehandhaving moeten zijn.’ Hij zucht. ‘De organisatoren moeten beseffen dat privacy belangrijk is en dat mensen van verschillende culturen niet continu op elkaars lip willen zitten. Ik moet toegeven dat we ons (i.t.t. in Syrië, red.) veilig voelden, maar daarmee is alles dan ook gezegd. Het is niet omdat we dankbaar zijn, dat we onze menselijkheid aan de kant kunnen schuiven. Het vluchtelingenkamp was een heel eigen soort hel. De helft van de slaapruimtes bestond uit tenten. Je kunt niet verwachten dat wie met zes in een tent woont, zich kalm zal gedragen.’

'Het is niet omdat we dankbaar zijn, dat we onze menselijkheid aan de kant kunnen schuiven. Het vluchtelingenkamp was een heel eigen soort hel'

‘Kortom: de procedures moeten korter. Taferelen zoals in het onthaalkamp zijn eventjes verdraagbaar, maar niet voor een jaar (de periode dat het koppel daar verbleef, red.)’, besluit Sara. ‘Goedbedoelde oplossingen, zoals verschillende nationaliteiten in één appartement onderbrengen, doen meer kwaad dan goed.’

Arbeidsbegeleiding

‘Er is nood aan meer transparantie’, laat Sara nog weten. ‘Niemand kon vertellen wanneer onze asielaanvraag behandeld zou worden. Toen we uiteindelijk op interview werden uitgenodigd, reisden we hoopvol naar Brussel. Daar werd ons verteld dat de afspraak verschoven was. Dit overkwam ons drie keer. Hoe moeilijk kan het zijn om op voorhand iets te laten weten, vooraleer we helemaal tot in Brussel komen?’

'Ik ben naar België gekomen om een actieve burger te zijn, maar het enige wat ik hier mag, is wachten'

Nadat ze een jaar in een uitzichtloos vluchtelingenkamp vertoefden, kregen ze asiel. Toch lijkt de weg naar een job ook nu nog verre toekomstmuziek. Beetje bij beetje brokkelt hun vechtlust af. ‘Ik ben naar België gekomen om een actieve burger te zijn, maar het enige wat ik hier mag, is wachten. Momenteel probeer ik een in België erkend diploma te halen. Verder durf ik niet na te denken’, zegt Sara schouderophalend.

Tot slot wilde het koppel meegeven dat ze bot vingen bij de VDAB. Ze hebben het gevoel dat de dienst excellente service geeft voor lager opgeleiden, maar niet goed weet hoe ze hoogopgeleide vluchtelingen moet ondersteunen. Sara vraagt zich af of afstandsonderwijs een mogelijkheid zou zijn. Indien ze de nodige credits voor de erkenning van haar Syrische Bachelor in het Engels zou kunnen behalen, zou ze heel wat tijd winnen. ‘Want daar draait het uiteindelijk toch om,’ zegt ze resoluut, ‘zo snel mogelijk inzetbaar zijn op de arbeidsmarkt?’

*Het koppel blijft liever anoniem. Hun identiteit is bekend bij RefuTales


Aanbevelingen van Saïd en Sara:

  • Procedures inkorten, met meer transparantie
  • Initieel minstens in de basisbehoeften voorzien: in een ontwikkeld land zou men honger niet met boter mogen stillen
  • Zekere privacy in de kampen voorzien, met de nodige ordehandhaving
  • Bij de indeling van (voorlopige) huisvesting rekening houden met culturele gevoeligheden: niet iedereen zomaar samen zetten
  • Engelstalig afstandsonderwijs faciliteren
  • Bij arbeidsbegeleiding eveneens inzetten op hooggeschoolden

Related Posts