Hoe een Syrische regisseur een restaurant opende

Zelden ontmoet je mensen wiens kracht en levensenergie anderen tot beweging aanzetten. Sally Ghannoum is zo iemand. Anderhalf jaar nadat ze in België aankwam, heeft ze -met de hulp van tientallen nieuwe vrienden- een Syrisch restaurant uit de grond gestampt.

We spraken haar in het Antwerpse Dilbi Falafel, terwijl we van de verzorgde keuken genoten. Algauw werd duidelijk dat Sally meer te bieden heeft dan enkel Oriëntaalse schotels. Je zou haar de belichaming van geslaagde integratie kunnen noemen.

Restaurant in Arabische wijk

Dilbi Falafel is niet meteen een zaak die je per toeval ontdekt. Via mond-tot-mondreclame groeit het cliënteel gestaag. Het ligt in de Antwerpse Diepestraat (nr. 60), op tien minuutjes wandelen van het station. Mijn eerste impuls, de winkelstraat de Meir inlopen, onderdrukkend, begaf ik me naar de Arabische wijk. Sally droomt van een groot restaurant op de Groenplaats, maar neemt voorlopig genoegen met haar knusse zaak. Ze heeft gelijk. Misschien voegt de locatie zelfs wat toe aan de charme.

Onderweg stopten we om Aleppo-zeep te kopen, een publiek geheim in de huidverzorging, waarna we onze ogen de kost gaven aan Irakese bakkers. Wie had gedacht dat we dit alles op een boogscheut van Antwerpen-Centraal konden vinden?

Goedgemutst vervolgden we onze trip naar Dilbi Falafel. Het bordje ‘open’ verraadt dat we de niet-transparante deur mogen openzwaaien. We waren aangenaam verrast. Achter de onopvallende façade gaat een zeer nette ruimte schuil. Het heeft niets weg van de alom bekende fastfood falafel-zaken. Met zorgvuldig uitgekozen inrichting, behang dat makkelijk voor echte bakstenen wordt gehouden, Arabische verlichting, en een uitgebreide saladebar, waan ik me in het Midden-Oosten. 

Zorgvuldig uitgekozen menu

Sally gaf ons een stevige handdruk. “Welkom, hebben jullie ooit al Syrisch gegeten?” Toen we vertelden dat we er dol op zijn, ging ze diep in op de verschillende gerechten die ze serveren. “Het menu is beperkt en dat wil ik zo houden”, verklaarde ze, “We voegen pas een gerecht toe nadat we het recept helemaal op punt hebben gezet. Mijn man, Issam Youssef, staat in de keuken en is heel fier op zijn werk. Aan het falafel-recept hebben we een viertal maanden gewerkt. Onze schotels moeten zowel qua smaak, als qua uitzicht perfect zijn.”

Issam is ingenieur van opleiding en heeft veel faam vergaard als dichter. “Hij behandelt zijn gerechten als poëzie”, glimlachte ze, “om ook de ziel te voeden.”

“[Mijn man] behandelt zijn gerechten als poëzie, om ook de ziel te voeden.”

 

Er kwamen klanten binnen. Sally veerde recht om hen te begroeten. Ze gebaarde naar het menu en gaf hier uitgebreid uitleg bij. Toen de gasten hun keuze hadden gemaakt, nam ze opnieuw bij ons plaats. “Sorry daarvoor”, verontschuldigde ze zich, “Als er nieuwe klanten zijn, wil ik hen graag persoonlijk ontvangen. Bij elk gerecht hoort een verhaal. Om van de optimale smaak te kunnen genieten, moet je het op ónze manier eten.

Er verscheen een twinkeling in haar ogen. “Misschien overdrijf ik wat. Het gebeurt weleens dat klanten een bepaalde sandwich voor ogen hebben. ‘Doe dit er maar bij, of laat dat maar weg’. Belgen proberen over het algemeen graag iets nieuws, maar Syriërs … Zij eten hun falafel graag zoals ze het (in hun stad) gewend zijn.” Als ze over Syrische hebbelijkheden spreekt, hang je aan haar lippen.

“Ik antwoord steevast dat ze eerst onze sandwich moeten proberen. We hebben qua samenstelling niets aan het toeval overgelaten. Ons falafelrecept is een samensmelting van alle Syrische regio’s. Elk ingrediënt is essentieel. Als de klanten dan toch liever een ander broodje hebben, krijgen ze dat er gratis bij. De klant is koning, maar zelfs de koning moet soms een sprong in het onbekende wagen.” Het was duidelijk: ze serveren niet enkel Syrische schotels, maar ook een ervaring.

“De klant is koning, maar zelfs de koning moet soms een sprong in het onbekende wagen.”

Tijd om het zelf uit te proberen! Issam toverde al zijn gerechten op tafel die we onderling deelden. Deze formule valt zeker aan te raden! Het zijn grote porties en ze passen opvallend goed samen. Persoonlijk was ik vooral fan van de Sujukh sandwich, een broodje gevuld met pittig gehakt. Het was een echte smaakexplosie. Een volledige portie verorberen was me vermoedelijk te veel geweest, maar de smaak werd perfect aangevuld met de Msabha, een soort kikkererwtensoep.

Alle gerechten maken deel uit van de Syrische streetfood cultuur. “Wij zijn christenen, maar we zorgen ervoor dat alles halal is”, verklaarde Sally, “Bijzondere verzoeken zijn mogelijk. Zo krijgen we verschillende bestellingen tijdens de ramadan.”

Versheid en hygiëne zijn hun handelsmerk. Het schoonmaak- en sterilisatieproces neemt dagelijks drie à vier uur in beslag. Elke ochtend worden de groenten vers in huis gehaald. Alle sauzen worden met de hand bereid, zodat ze authentiek smaken. Met Dilbi Falafel willen ze de goede kanten van hun land belichten.

Hoe alles begonnen is

“Wat ik ging doen, wist ik niet, maar bij de pakken blijven zitten was geen optie. Ik weigerde om in een depressie terecht te komen!”, klonk het vurig. In Syrië was ze muzieklerares, maar algauw wilde ze haar passie voor kunst opentrekken. In Dubai vatte ze, naast het bedrijf dat ze met haar echtgenoot leidde, de studie van filmregisseur aan. Door de economische crisis heeft ze het land noodgedwongen moeten verlaten, om even later in de Syrische oorlog terecht te komen.

“Wat ik ging doen, wist ik niet, maar bij de pakken blijven zitten was geen optie.”

“Via de gewone weg – je weet wel, met een bootje en zo -, zijn we in Europa terecht gekomen.” Ze sprak alsof het de normaalste zaak van de wereld was, mijn equivalent van even met de fiets naar de bakker.

“En toen gebeurden de aanslagen in Brussel.”, er viel een pijnlijke stilte, “Ik was zó boos! DAT-DOE-JE-NIET. Als je niet van dit land houdt, ga dan weg.”

Liefst zou ze bij haar aankomst meteen een eigen zaak geopend hebben, maar dat mocht niet. Studeren was wel toegestaan. Sally trok naar de International Academy of Film and Television Belgium, dewelke ondertussen opgedoekt is. “Ik legde uit dat ik niets heb, behalve mijn bereidheid om hard te werken. Het is me gelukt om een studiebeurs in de wacht te slepen”, lichtte ze toe.

Tijdens de opnames bracht ze steevast een lunchpakket mee dat haar man bereid had. Hier liet ze haar medestudenten graag van proeven. Zij waren zo onder de indruk dat Issam al snel de catering voor heel de filmploeg voorzag. “Zo is het idee geboren om een restaurant te openen.”

Eens ze hun verblijfspapieren in handen hadden, zijn ze op zoek gegaan naar een geschikte locatie. Bij toeval ontdekte Sally een restaurant in de Antwerpse Diepestraat dat te huur stond. “Ik heb het onmiddellijk genomen”, vertelde ze met een donkere ondertoon in haar stem, “al heeft die snelle beslissing ons veel geld gekost.”

Het pand bleek niet officieel als restaurant erkend.

Het pand bleek niet officieel als restaurant erkend. Via-via vernamen ze hoe een dergelijke aanvraag ingediend moet worden. Vervolgens hebben ze vijf maanden op het positief antwoord gewacht. “We hebben lange tijd zonder enig inkomen huur en nutsvoorzieningen betaald.” Dat viel hen bijzonder zwaar. Op een bancaire lening konden ze geen beroep doen. Sally prijst haar vrienden de hemel in. “Met wie we ook spreken, mensen hebben vertrouwen in ons. Ze geloven in ons project. Ik krijg zowel monetaire, morele, als praktische steun. En als ik beloof om iets terug te betalen, dan doe ik dat ook.”

Thuis is waar je welkom bent

Wat me het meeste is bijgebleven van mijn ontmoeting met Sally, is haar definitie van ‘thuis’. “Ik ben trots op mijn Syrisch-Aramese roots. Toch is België mijn thuis. Ik kwam hier, werd verwelkomd en respectvol behandeld. Als ik morgen naar Afrika vertrek en daar welkom ben, dan is dat thuis.”

“Voor mij is enkel de dood onafwendbaar.”

Ze keek me indringend aan. “Wat je ook tegenkomt in je leven, een thuis zal je altijd hebben. Niets is onmogelijk. Voor mij is enkel de dood onafwendbaar. Geef nooit de hoop op.”


Zin om Issam’s keuken en Sally’s hartelijkheid te ontdekken?
Dilbi Falafel, Diepestraat 60, 2060 Antwerpen


Foto credit: Just Alvaro Photography


ABONNEER JE OP REFUTALES D.M.V. E-MAIL

Voer je e-mailadres in om je in te schrijven op deze blog en e-mailmeldingen te ontvangen van nieuwe berichten.


 

Related Posts