Taboes als homoseksualiteit in integratiecursus


Abdeslam El Ghamri
, leraar Maatschappelijke Oriëntatie bij het Agentschap van Integratie en Inburgering, nodigde ons uit om een integratiecursus bij te wonen. Aangezien
‘normen en waarden’ zijn stokpaardje is, koos hij die les uit zijn repertoire. We gingen gretig op dit aanbod in.

Abdeslam gaat steevast van start met een theoretisch luik, waar concepten als gendergelijkheid worden uiteengezet. Vervolgens wordt er overgegaan tot discussie. Alle cursisten geven daarbij hun mening aan de hand van uitdagende vragen. Het was opvallend hoezeer ze allen van discussie houden. Vooral rond homoseksualiteit wilde iedereen zijn zegje doen.

Met dit artikel biedt RefuTales een exclusieve kijk in hoe het er in een integratiecursus aan toegaat …

Respectvolle Belgen

Na het theoretische luik van de integratiecursus, dat al behoorlijk interactief was, ging de discussie van start. Dit begon met een open vraag van Abdeslam: “Wat denken jullie zelf over de Belgische normen en waarden?” Iedereen mocht zijn/haar mening geven.

Eén van de vrouwen nam het woord: “Ik aanvaard alles, maar er zijn een paar dingen waar ik het moeilijk mee heb. Het is voor ons zeker niet vanzelfsprekend dat een vrouw de hand van een man zou schudden.” Ze pauzeerde even. “Het valt me wel op hoe respectvol de mensen hier zijn. Zo weten Belgen dat wij alleen Halal mogen eten. Als ik word uitgenodigd op een feestje, zorgen ze altijd voor aangepast eten. Geweldig!”

“We hoorden dat de mensen in Europa vrij zijn, wat een nogal vreemd concept leek.”

Haar buurman knikte. “In ons thuisland hoorden we dat de mensen in Europa vrij zijn, wat een nogal vreemd concept leek. Nu we hier zijn, is dat anders. De vrijheid voelt heel normaal.”

Dit werd meteen genuanceerd door een andere cursist: “De regels uit mijn land zijn eigenlijk quasi identiek. Er wordt wel anders mee omgegaan. Het gebeurt bij ons wel eens dat een man met een minderjarig meisje trouwt, maar het huwelijk pas aangeeft eens ze achttien is. Hier zijn de regels veel strikter. Dat is goed.”

Homoseksualiteit een taboe?

Rond homoseksualiteit ontstond een hevig debat. De meesten beperkten zich tot de mantra “respect is belangrijk!” Ze vertelden dat homoseksuelen in bepaalde landen gevangen worden genomen, of zelfs vermoord. Dat vonden ze stuk voor stuk verschrikkelijk. “Er zijn positieve en minder positieve zaken aan elke samenleving”, wist een cursist te vertellen, “We moeten ons aan de goede dingen vasthouden: iedereen is vrij, gelijk en draagt bij aan de economie. Ik neem er bij dat homoseksuelen mogen huwen.”

“Vrijheid toont wie men echt is. Homoseksualiteit bestaat ook in Arabische landen, maar dan in het geheim.”

Een andere man vulde aan: “Zoals ik
aanvaard en gerespecteerd wil worden, respecteer ik mensen die anders zijn.
Ik heb daar geen problemen mee, meer nog: ik vind het goed. Het enige wat echt belangrijk is, is de mens. De mens staat centraal en iedereen is gelijk.” Zijn echtgenote, die naast hem zat, verfijnde: “Alle gemeenschappen zijn hetzelfde. Vrijheid toont wie men echt is. Homoseksualiteit bestaat ook in Arabische landen, maar dan in het geheim. Iedereen moet zijn/haar levenskeuzes kunnen maken.”

“Het is de vrijheid van de leraar om homoseksueel te zijn, maar ik denk dat het beter is voor mijn kind om naar een andere school te gaan.”

Abdeslam maakte van de ophef gebruik om een stelling voor te leggen: “Stel: je ontdekt dat de leraar van je kind homoseksueel is. Ga je dan een andere school zoeken?” Quasi iedereen schudde zijn hoofd. “Natuurlijk niet!” werd er uitgeroepen. Eén iemand was een andere mening toegedaan: “Het is de vrijheid van de leraar om homoseksueel te zijn, maar ik denk dat het beter is voor mijn kind om naar een andere school te gaan.” Abdeslam knikte zonder blijk te geven van een waardeoordeel. “Moest een ouder tegen Islam zijn”, diende hij van repliek, “en de leraar is moslim. Vind je dat dan ook een goede reden om het kind van school te halen?” De cursist sputterde tegen, maar het was duidelijk dat de boodschap aangekomen was. Hoedje af. Zelf zou ik niet met zo’n rake analogie op de proppen gekomen zijn.

Weigeren om hand te schudden

Er werden nog talrijke stellingen aangehaald. “Iemand wordt veroordeeld voor verkrachting binnen het huwelijk. Ga je daarmee akkoord?” Hiermee waren de deelnemers het roerend eens. Een man wist te vertellen dat dit ook volgens de Islam bestraft wordt. “Je mag niemand tot seksuele betrekkingen dwingen, ook niet als je met deze persoon getrouwd bent.”

“Als iemand mij slecht behandelt, hoef ik me niet te verlagen tot zijn/haar niveau.”

“Een vrouwelijke dokter weigert om een man te behandelen die haar hand niet wil schudden om religieuze redenen. Wat is jullie mening?” Er ontstond een zekere verontwaardiging. Ze waren het duidelijk oneens met de dokter. Abdeslam vroeg me om mijn opinie. “Hoe kan de dokter hem onderzoeken zonder hem aan te raken?” probeerde ik de vraag te ontwijken. Hij was niet uit zijn evenwicht te slaan: “Daar zit iets in, maar de man zou ook een psychologisch probleem kunnen hebben.”

Ik beet op mijn lip en stamelde: “Het is niet beleefd wat hij doet, maar zijn recht op gezondheidszorg primeert.” Abdeslam leek voldaan: “Inderdaad. Hij handelde fout, maar zij moet haar verantwoordelijkheid als arts opnemen.” Eén van de cursisten voegde daar nog aan toe: “Als iemand mij slecht behandelt, hoef ik me niet te verlagen tot zijn/haar niveau.” Hij had gelijk.

“Elke avond hoor je je buurvrouw huilen. Het is duidelijk dat ze geslagen wordt door haar man. Bel je de ambulance?” “Neen”, was de consensus, “we bellen de politie.” Abdeslam knikte: “Het is mogelijk om de politie anoniem te bellen. Niemand hoeft te weten dat jij het was.” Eén iemand stelde voor om het zelf op te lossen. De rest begon te lachen. Abdeslam liet weten dat dit geen goed idee was. “Dat kan gevaarlijk zijn. Iemand zou agressief kunnen worden. Het is beter om anoniem de politie te bellen.”

“Ik zou niet kunnen leven met iemand die in terrorisme gelooft.”

Als afsluiter werd hen de vraag voorgelegd of ze met andersdenkenden konden samenleven. Twee cursisten trokken een vertwijfeld gezicht. “Over het algemeen wel,” klonk het, “maar ik zou bijvoorbeeld niet kunnen leven met iemand die in terrorisme gelooft.”

Integratiecursussen nuttig?

Wat het precieze nut is van integratiecursussen, zou ik niet kunnen zeggen. Of de les die we bijwoonden representatief is, evenmin. Het was wél een dag die me nog lang zal bijblijven.

Vage begrippen als 'onze normen en waarden' werden een stuk concreter. Ook de interactie tussen leraar en cursisten was treffend. Dit kan niet zomaar vervangen worden door alle informatie eventjes te Googlen.

Het antwoord op de hamvraag 'helpen deze lessen bij de integratie?' is niet eenduidig. Zelf denk ik dat de deelnemers vooral worden aangespoord om na te denken. Ze kunnen er ook terecht met allerlei vragen. Het kan dus zeker een eerste stap in het integratieproces zijn. De les waar we getuige van waren, heeft zeker een meerwaarde.

Van integratie is er (nog) geen sprake. Dat gebeurt via contacten in het dagelijkse leven. Ik vraag me af of integratiecursussen dergelijke contacten vergemakkelijken. Vermoedelijk niet. Gelukkig zijn er een groeiend aantal initiatieven waar mensen elkaar kunnen ontmoeten.

 

 


ABONNEER JE OP REFUTALES D.M.V. E-MAIL

Voer je e-mailadres in om je in te schrijven op deze blog en e-mailmeldingen te ontvangen van nieuwe berichten.


 

Related Posts