Turkse ex-NAVO officier in België bespreekt asiel limbo

Na de mislukte coup in Turkije werden meer dan 200 NAVO officieren, waaronder quasi alle Turkse diplomaten die gestationeerd waren in het Brusselse hoofdkwartier, bevolen om terug te keren naar hun land. Van de ene op de andere dag werden Firats* Turkse bankrekeningen bevroren, zijn diplomatiek paspoort ingetrokken en zijn universitair diploma geannuleerd. Dat de NAVO hier nauwelijks op heeft gereageerd, bedroeft hem. Firat vroeg asiel aan in België en wacht de beslissing rond zijn dossier af.

De ex-officier getuigt over zijn hart voor de rule of law, hoe hij vanuit België de staatsgreep ervoer en zijn nieuwe status als paria. Uit veiligheidsoverwegingen wenst hij anoniem te blijven.

NAVO officieren gezuiverd in Turkije

De mislukte staatsgreep van 15 juli 2016 was een keerpunt in de levens van verschillende Turken. Naast de schokgolf die het nieuws met zich meebracht, nam de Turkse overheid drastische maatregelen om onenigheden te voorkomen. De media werd aan banden gelegd en meer dan 100.000 mensen in de publieke sector, waaronder leerkrachten en rechters, werden ontslagen omdat ze aanhangers van Fethullah Gülen (het vermeende brein achter de staatsgreep) zouden zijn.

Via een annex bij een Turks decreet, afgekondigd krachtens noodtoestand, werden meer dan 200 NAVO officieren bevolen om terug te keren naar hun land. Doordat de meeste ambtenaren een senior positie bekleedden, bracht dit de NAVO in een moeilijk parket. Eén van de diplomaten die zonder proces uit zijn rang, functie en diplomatieke rechten werd gezet, is Firat*. Hij getuigt over de zware klap: “Mijn land kwam altijd op de eerste plaats. Ik was niet eens aanwezig toen mijn vrouw zwanger was.”

Asiel wordt politiek spel

De zuivering creëerde een toevloed aan Turkse politieke vluchtelingen. Firat diende zijn asielaanvraag in Brussel in, waar het NAVO hoofdkwartier gelegen is. Ondanks zijn verblijfs- en werkvergunning, is zijn statuut onzeker. België heeft verschillende Turkse asielaanvragen nog niet behandeld, wat hem voor onbepaalde duur tot asielzoeker maakt.

“[Asiel] moet onderzocht worden aan de hand van verdragsprincipes. Andere overwegingen zijn irrelevant”

De ex-officier zegt: “Asiel is een mensenrecht. Het moet met spoed onderzocht worden aan de hand van verdragsprincipes. Andere overwegingen zijn irrelevant.” Firat hoopt dat de Belgische autoriteiten snel tot dit inzicht komen (in navolging van o.a. de Duitse). “Het kan niet zo moeilijk zijn om te oordelen of ik al dan niet recht heb op asiel”, stelt hij, “In de Belgische pers las ik onlangs een interessante uitspraak van een advocaat. Blijkbaar is onze zaak een schoolvoorbeeld.” 

Schuldig tot tegendeel bewezen?

Met de coup heeft hij naar eigen zeggen niets te maken. Toen de beelden hem in Brussel bereikten, was hij met stomheid geslagen. “Ik kon niet geloven dat dit Turkije 2016 was. Het leek meer op Afrika in de jaren ’80”, klinkt het. Firat veroordeelt de gebeurtenissen ten stelligste: “Ik ben geen aanhanger van de huidige regering, maar Erdogan blijft mijn president. Wie deelnam aan de coup, dient bestraft te worden na een eerlijk proces … met de nodige transparantie.”

“Ik kon niet geloven dat dit Turkije 2016 was. Het leek meer op Afrika in de jaren ’80”

Waarom hij zijn onschuld niet in Turkije tracht te bewijzen? Angst. NAVO officieren die het terugkeerbevel opvolgden, werden bij aankomst gearresteerd. Na enkele telefoontjes met het thuisfront, leerde Firat dat een politieke zuivering aan de gang was: “Neutrale ambtenaren zouden ‘niet loyaal’ genoeg zijn.”

Uit een rapport van Amnesty International blijkt dat ontoereikende criteria voor schuld werden opgesteld, wat aanleiding geeft tot misbruik. Dat veel daders via de huidige aanpak gevat worden, neemt het belang van het vermoeden van onschuld niet weg. Firat geeft aan dat de rule of law soms ver zoek is: “Wat heeft een schooljuf in hemelsnaam met een staatsgreep te maken?”

Waarom hij?

Hoewel hij nooit enige communicatie rond zijn zuivering heeft ontvangen, meent hij de achterliggende reden te kennen: zijn studie in de Verenigde Staten. Turkije zou (volgens hem) onder de indruk zijn dat wie een opleiding in de VS volgt, door CIA agenten wordt gerekruteerd.

“De Turkse veiligheidsdiensten weten meer over mij dan mijn ouders”

Dit is zeer bezwarend, aangezien de Turkse overheid (en het merendeel van de Turkse bevolking) van oordeel is dat de CIA achter de coup zit. “Nonsens”, noemt hij dit, “de Turkse veiligheidsdiensten weten meer over mij dan mijn ouders. Sinds ik op veertienjarige leeftijd aan de militaire school begon, word ik nauwgezet gemonitord. Ik ben geen CIA spion.”

Turkse spionnen in diaspora

Dat hij zelf mogelijks beschuldigd wordt van spionage, weerhoudt hem niet om met de vinger naar burger-spionnen te wijzen. Uit angst voor spionage door Belgische Turken, heeft hij zijn ambtswoning ontruimt, waarna hij verhuisd is naar een regio waar minder Turken wonen. “Je kan niemand vertrouwen”, zegt hij, “ook niet in de diaspora.”  

Voor veel mensen van Turkse origine is hij een soort paria geworden. Landgenoten die niet rapporteren, mijden hem. “Dat begrijp ik. Ze willen niet met een vermeend ‘verrader’ geassocieerd worden.” Naast dat sommigen hem veroordelen, willen de meesten niet in hetzelfde schuitje terechtkomen. “Eén telefoontje met een vermeende Gülen aanhanger is voldoende om in diskrediet te worden gebracht”, verklaart hij.

Draad weer opnemen

Om het emotionele leed een plaats te geven, tracht hij zijn leven zo snel mogelijk in het gareel te krijgen. Hij stuurt talrijke sollicitatiebrieven uit, spreekt met organisaties als RefuTales en leert Nederlands en Frans.

Dat sommige Turken al jaren in Europa wonen zonder de lokale taal machtig te zijn, vindt hij ongehoord. Hij wijdt het aan onwil. “Hoewel ik de retoriek van extreem rechts afwijs, vind ik dat vluchtelingen meer energie in hun integratie moeten steken”, verklaart hij, “Er is nood aan adequate regels, afgedwongen door een sterk mechanisme, gunstig voor vluchtelingen én de hele gemeenschap.”

“Vluchtelingen moeten meer energie in hun integratie steken”

Tijdens zijn sollicitaties stoot hij op twee obstakels: overkwalificatie en een werkvergunning voor één jaar. Deze vergunning wordt jaarlijks vernieuwd zonder herevaluatie. “Werkgevers kennen de administratieve procedure niet. Ze denken dat ik slechts kort beschikbaar ben.” Zijn advies: laat de overheid een informatiecampagne op poten zetten. Dit zou zijn jobkansen enorm vergroten.

Realistische doelen

Firat benadrukt het belang van ondersteuning in de eerste twee jaar als vluchteling: “Wie gedurende die periode geen werk vindt, raakt erg gedemotiveerd, waardoor veel potentieel verloren gaat.”

Hoewel zijn jobcoach aanraadt voor hoge posities te solliciteren, wil hij vooral realistisch zijn: “Als ik moet poetsen voor de kost, dan poets ik. Iemands functie, opleiding of rang heeft geen belang. Of je nu Donald Trump of Emmanuel Macron heet, het enige wat telt, is wie je bent als persoon.”

“Of je nu Donald Trump of Emmanuel Macron heet, het enige wat telt, is wie je bent als persoon”

Firat betreurt dat hij nooit praktische vaardigheden heeft geleerd: “Een loodgieter kan hier veel geld verdienen. Mensen zoals ik, die geïnvesteerd hebben in hun brein, hebben het veel moeilijker.” Hoe zijn professionele toekomst eruit zal zien, weet hij niet, maar hij is ervan overtuigd dat hij binnenkort een job vindt: “Zo niet, dan open ik een restaurant!” 

*De officier wenst anoniem te blijven. Zijn identiteit is gekend door RefuTales.


Beleidsaanbevelingen van Firat:

  • Laat diplomatieke overwegingen niet meespelen in een asieldossier. Versnel de procedure.
  • Zet extra in op de ondersteuning van vluchtelingen tijdens de eerste twee jaar na aankomst, met bijzondere aandacht voor hoogopgeleiden.
  • Laat integratie niets vrijblijvends zijn.
  • Lanceer een informatiecampagne voor werkgevers rond de vernieuwing van werkvergunningen.

ABONNEER JE OP REFUTALES D.M.V. E-MAIL

Voer je e-mailadres in om je in te schrijven op deze blog en e-mailmeldingen te ontvangen van nieuwe berichten.


 

Related Posts