Als we vluchtelingen een kans geven, hebben ze schitterende ideeën

Gulwali Passarlay is auteur, spreker bij TEDx, activist en student politiek. Hij is ook commissaris bij de Children’s Commision on Child Poverty (Kindercommissie voor Kinderarmoede)  en was vertegenwoordiger van de National Scrutiny Group (Nationale Controlegroep).  Hij is ook vluchteling. Toen hij 12 jaar was, gaf Gulwali’s moeder geld aan smokkelaars om hem samen met zijn broer van Afghanistan naar Europa te brengen. Deze odysseetocht duurde een jaar. In die 12 maanden heeft hij periodes van gevangenschap, uithongering, wreedheid en geweld gekend. Gulwali heeft ondertussen veel grootse dingen bereikt. Zijn migratieverhaal heeft hem gemaakt tot de man die hij vandaag is.

Hoewel verschillende media uitgebreid over Gulwani’s ervaringen berichtten, kwam zijn standpunt rond de inclusie van vluchtelingen nauwelijks aan bod. Vandaag praat hij openhartig met TERN en RefuTales over de mogelijkheden en obstakels van wereldburgerschap.

Meer dan vluchteling

Gulwali is meer dan gewoon een vluchteling. Ondanks de media-aandacht voor zijn migratieverhaal, is dit slechts een deel van zijn identiteit. ‘Oké, ik ben een vluchteling ... maar ik ben ook meer dan dat’, zegt hij. ‘Ik ben student, activist én auteur.’ Zijn rechtspositie wordt benadrukt, terwijl het ongelofelijke succes sinds zijn aankomst in het Verenigd Koninkrijk over het hoofd wordt gezien. Na het lezen van artikels over Gulwali’s verhaal, dringt de gedachte zich bij mij op dat ze hem willen voorstellen als ‘één van die zielige vluchtelingen’. Met een zweem van frustratie bevestigt de anders zo kalme Gulwali: ‘Soms heb ik het gevoel dat de media er niet al te happig op is om me ‘auteur’ te noemen. Ze hebben liever een bepaald beeld van vluchtelingen, als je begrijpt wat ik bedoel.  Dat vluchtelingen minderwaardige mensen zijn ... mensen in nood, zonder dat ze iets te bieden hebben.’

"Oké, ik ben een vluchteling ... maar ik ben ook meer dan dat"

Gulwali heeft veel te bieden. Hij was spreker bij TEDx, was betrokken bij activisme en heeft een boek geschreven over zijn Afghaanse leven en de daaropvolgende tijd als vluchteling. Daarnaast heeft hij ook als student gewerkt aan de Universiteit van Manchester. Gulwali heeft al meer gepresteerd dan de meesten van ons in een heel leven.
Dit succes schrijft hij toe aan zijn ervaringen: Gulwali gelooft dat zowel zijn jeugd in Afghanistan, als de reis als asielzoeker hem hebben gevormd. Zijn vastberadenheid heeft hij naar eigen zeggen aan zijn cultuur te danken – een ‘Afghaanse trots’. Toen hij als twaalfjarige door Europa trok, wist hij dat teruggaan naar Afghanistan als ‘beschamend en respectloos’ zou worden gezien. Hij zou dan tegen het woord van zijn moeder ingaan: ‘blijf bij elkaar, laat elkaars hand niet los en kom niet terug’.

"We zaten in hetzelfde schuitje, niet alleen letterlijk, maar iedereen probeert zichzelf in veiligheid te brengen"

Gulwali heeft tijdens zijn tocht door Europa verschillende nuttige vaardigheden ontwikkeld. Iedereen reageert anders op traumatische ervaringen. Gulwali gelooft dat hijzelf een dieper begrip van de menselijke natuur heeft gekregen. ‘In principe zitten we allemaal in hetzelfde schuitje, niet enkel letterlijk, maar iedereen probeert zichzelf in veiligheid te brengen.’ Hij zag van op de eerste rij ‘hoe zorgzaam en liefdevol een mens kon zijn, maar ook hoe wanhopig. Soms kunnen anderen je niets meer schelen, zolang je zelf maar overleeft.’

Zelfmoordpogingen in het Verenigd Koninkrijk

Helaas was zijn aankomst in het Verenigd Koninkrijk niet het einde. Met een vlaag van verbijstering bekent Gulwali dat zijn ervaringen in de Britse cel nog moeilijker waren om te verwerken. Hij was niet meer in de handen van mensenhandelaars, van wie hij verwachtte dat ze hem niet als mens zouden respecteren. Nee, hij was in de handen van instellingen die hem zouden moeten helpen, maar daarin faalden. ‘De autoriteiten en het asielsysteem zorgden ervoor dat ik me minder mens voelde. Het ging zo slecht dat ik dacht dat het leven niet de moeite waard was’. Ze zeiden hem dat hij niet dertien, maar zestien en een half was. Hij werd ondergebracht met volwassen mannen tot hij vijftien werd. In die twee jaar heeft hij twee zelfmoordpogingen gedaan. Gulwali vertelt dat hij in de periode van isolatie nog verder groeide als persoon, vooral op vlak van onderhandelen. ‘Je krijgt niets gedaan via woede en frustratie’, merkt hij - toepasselijk - koeltjes op.

Zou hij opnieuw vertrokken zijn, als hij had geweten wat voor trauma hij zou moeten doorstaan? Gulwali houdt vol dat hij er voordeel uit gehaald heeft, hoe pijnlijk de ervaring ook was.  ‘Het heeft me gemaakt tot wie ik nu ben. Nou ja, ik wou dat ik die reis niet had moeten maken. Iets meemaken is één ding, wat je ervan maakt iets anders. Ik denk dat het mij veerkrachtiger heeft gemaakt.’

"Waarom kunnen we dit niet zien als een investering, in de plaats van als obstakel?"

Hij beweert dat hij niet de enige is met ongelofelijke veerkracht en motivatie. Het is kenmerkends voor vluchtelingen van alle allooi. ‘Het grootste deel van de vluchtelingen, bijna allemaal zelfs, zijn taai…’, zegt Gulwali. ‘We verlaten ons land, onze thuis en alles waar we van houden voor een reden. Die reden is veiligheid. Waarom kunnen we dit niet zien als een investering, in de plaats van als obstakel?  We zouden moeten ophouden met te kijken naar wie vluchteling of economische migrant is. We kunnen hen beter hoop geven en menselijk behandelen. Als we de juiste ondersteuning, begeleiding en hulp geven, hebben vluchtelingen schitterende ideeën en dromen’.

Onderdrukt door paspoort met andere kleur

Gulwali ziet zichzelf als wereldburger. Zijn reis heeft hem duidelijk gemaakt dat nationaliteit en mobiliteit niet meteen hand in hand gaan, resulterend in frustraties rond paspoorten en burgerschap. Als vluchteling ziet hij zichzelf als iets tussenin Afghaans en Brits, een paspoort-identiteitscrisis. Ook als het op het praktische aankomt, is Gulwali niet tevreden met die kaart. Met zijn Afghaanse identiteitskaart mag hij 25 landen binnen zonder visum, maar met een Brits paspoort zijn er dat 173. Hij botst op veel meer beperkingen, gewoon door waar hij geboren is.

"Waarom zie je mij als anders? Waarom heeft mijn paspoort een andere kleur?"

Om toch makkelijker te kunnen reizen, heeft Gulwali een reisdocument gekregen. Hij grijpt ernaar in z’n zak en blijft er even naar kijken. ‘Dit is voor mij, op een bepaalde manier dan, een toegangsticket om te kunnen reizen. Het is tegelijk ook een beperking, aangezien het niet overal erkend wordt. Gelukkig heb ik een visum voor de Verenigde Staten, want de reisbegeleider zei nog dat ze het reisdocument niet aanvaarde. ‘ Hij moest een half uur wachten, en ze vroegen hem of hij geen lid was van een terroristenorganisatie. ‘Elke keer ik terugkom naar het Verenigd Koninkrijk, word ik ondervraagd. Elke keer ik ergens anders heen ga, word ik ondervraagd …  Het voelt oneerlijk aan.. Het toont een zekere onderdrukking. Waarom zie je mij als anders? Waarom heeft mijn paspoort een andere kleur?’

Vluchtelingen willen geen last zijn

Als je Gulwali hoort praten, begrijp je onmiddellijk waarom hij zo’n succesvol spreker en schrijver is. Als hij - opvallend welsprekend- over het leven in Afghanistan en zijn vreselijke migratie ervaringen vertelt, komt er een levendig beeld naar voren. De vastberadenheid in zijn stem is uiterst aanstekelijk.

Ik ben niet de enige die als vanzelf geïnspireerd wordt door Gulwali. Terwijl we praten over zijn motivatie voor het schrijven van een boek,  legt hij uit dat hij Britten hoopte te inspireren, en hen duidelijk wil maken dat ze geluk hebben hier geboren te zijn. Ze zouden dat niet vanzelfsprekend moeten vinden, evenals de kansen en het onderwijs dat ze krijgen. ‘Maar ik wil ook vluchtelingen hoop geven dat er licht is aan het einde van de tunnel’. Zijn belangrijkste boodschap is dat vluchtelingen geen lastposten zijn, maar beter beschouwd kunnen worden als mensen die heel wat kunnen betekenen.

Hij heeft ervaren dat vluchtelingen geen struikelblok zijn - ze zijn juist erg competent

Het negatieve beeld van vluchtelingen gaat voor de meesten niet op. Dat weet Gulwali maar al te goed: hij kent veel vluchtelingen persoonlijk en weet hoe graag ze iets willen terugdoen voor hun gastland. Hij heeft ervaren dat vluchtelingen geen struikelblok zijn - ze zijn juist erg competent, zeker op vlak van ondernemen. Hun toch heeft hen vastberaden en al van jonge leeftijd verantwoordelijk gemaakt. Van hun cultuur hebben ze vaak al van jongs af aan een ondernemersgeest meegekregen - zo hielp Gulwali op zes jaar al mee met het runnen van een kleermakerswinkel. Hij merkt ook op dat veel vluchtelingen doordrongen zijn van plichtsgevoel. Zelf wordt hij elke dag wakker met het idee dat hij iets wil doen voor Groot-Brittannië. ‘Ik wil dankbaarheid tonen voor de kansen die ik hier krijg.’ Andere vluchteling denken hetzelfde. ‘Ze willen niet ten laste zijn’.

Advies voor andere nieuwkomers

Jammergenoeg constateert Gulwali dat het voor vluchtelingen moeilijk is om aan de slag te gaan. Het draait niet alleen om in jezelf geloven. ‘Ik denk dat het in het Verenigd Koninkrijk erg moeilijk is voor vluchtelingen om een eigen zaak op te starten. Asielzoekers mogen niet eens werken, laat staan een eigen zaak beginnen. Er zijn zoveel barrières en obstakels om actief betrokken te worden in de economie ...’

"Wees ijverig en ambitieus, heb geen zelfmedelijden en denk niet dat je het niet zult halen"

Zijn advies aan andere vluchtelingen? Hoop is alvast een goed vertrekpunt. ‘We moeten in onszelf geloven. We moeten hard werken voor een opleiding en - hopelijk - een goed contract binnen te halen. Wees ijverig en ambitieus, heb geen zelfmedelijden en denk niet dat je het niet zult halen.’ En, het belangrijkste: ‘Wees wie je wilt zijn, zolang je maar iets wilt zijn.’


ABONNEER JE OP REFUTALES D.M.V. E-MAIL

Voer je e-mailadres in om je in te schrijven op deze blog en e-mailmeldingen te ontvangen van nieuwe berichten.


 

Related Posts